📋 Mục lục bài viết
Chiều 09/09/2026, ở sảnh Central Palace (Khách sạn Kỳ Hòa Bến Thành), một trụ sạc Scharge mẫu đứng ngay cạnh phông chụp hình. Khách đến sớm chụp ảnh với nó trước khi vào phòng ký. Trụ chỉ để trưng bày, không sạc xe tại chỗ. Nhưng nó là thứ duy nhất trong buổi lễ mà người lái xe sẽ chạm tay vào sau này.
Vì vậy chúng tôi muốn viết riêng một bài về nó. Không phải về công suất, chuyện đó đã có bài đọc bảng công suất. Bài này nói về chuẩn: trụ sạc Scharge nói chuyện với chiếc xe bằng ngôn ngữ nào, và nói chuyện với hệ thống quản trị bằng ngôn ngữ nào.
Một câu xuất hiện trong cả hai văn kiện
Trong bốn văn kiện ký hôm đó, có hai văn kiện nói trực tiếp về thiết bị sạc. Một là Thoả thuận hợp tác chiến lược Dự án Scharge giữa Tập đoàn SPT (Saigon Postel), chúng tôi, DTH Holdings và Coro Energy. Hai là Biên bản ghi nhớ về trụ sạc và hạ tầng hạ thế giữa Tập đoàn SPT và XECO, chúng tôi chứng kiến.
Cả hai cùng ghi một nội dung ở điều khoản về chuẩn kỹ thuật: thiết bị trạm sạc sử dụng chuẩn kết nối quốc tế (CCS2) và giao thức mở (OCPP), phục vụ mọi hãng xe, niêm yết giá công khai, đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật, an toàn điện và phòng cháy chữa cháy của Việt Nam.
Câu đó có bốn vế. Mỗi vế là một lời hứa với người lái xe. Chúng tôi đi lần lượt.
CCS2 là gì và vì sao chọn CCS2
CCS2 là viết tắt của Combined Charging System, kiểu 2. Đây là chuẩn đầu nối dùng chung một cổng trên xe cho cả sạc thường AC và sạc nhanh DC. Phần trên của cổng là đầu Type 2 quen thuộc của sạc AC. Phần dưới thêm hai chân lớn cho dòng một chiều.
Chuẩn này đang được phần lớn ô tô điện bán tại Việt Nam sử dụng. Chọn CCS2 làm chuẩn kết nối nghĩa là một người lái xe điện phổ thông ghé điểm dừng chân thì cắm được, không cần mang theo đầu chuyển.
Danh mục trụ sạc Scharge công bố trên trang giới thiệu Scharge còn có các đầu nối khác: CCS1, GB/T, CHAdeMO cho sạc DC, Type 1 và Type 2 cho sạc AC. Nền tảng điện áp 200–1000 V DC, nên phục vụ được cả xe kiến trúc 400 V lẫn 800 V.
OCPP là gì và vì sao chữ «mở» quan trọng
CCS2 là ngôn ngữ giữa trụ và xe. OCPP là ngôn ngữ giữa trụ và hệ thống quản trị phía sau.
OCPP là viết tắt của Open Charge Point Protocol, giao thức mở do tổ chức Open Charge Alliance duy trì. Qua giao thức này, trụ sạc báo về trung tâm nó đang rảnh hay bận, nhận lệnh bắt đầu và kết thúc phiên sạc, gửi số điện đã nạp, báo lỗi và nhận bản cập nhật phần mềm từ xa.
Chữ «mở» có nghĩa là trụ của nhiều nhà sản xuất khác nhau có thể cùng kết nối vào một nền tảng. Với Dự án Scharge, nền tảng đó là Nền tảng Scharge của Tập đoàn SPT: ứng dụng người dùng, thanh toán và quản trị phiên sạc. Biên bản ghi nhớ giữa Tập đoàn SPT và XECO ghi rõ thiết bị phải tương thích với Nền tảng Scharge qua giao thức mở.
Người lái xe được gì từ điều này? Một ứng dụng, một tài khoản, một cách thanh toán ở mọi điểm, dù trụ ở điểm đó do ai cung cấp. Chủ mặt bằng được gì? Không bị khoá vào một hãng thiết bị. Về nguyên tắc, trụ nào đạt chuẩn và nói được giao thức mở thì nối được vào nền tảng. Phần nền tảng đã được chúng tôi nói kỹ trong bài phần mềm mới là thứ vận hành trạm.
«Phục vụ mọi hãng xe»: nói rõ phạm vi
Chúng tôi muốn nói rõ phạm vi, vì đây là chỗ dễ bị hiểu quá lên.
«Phục vụ mọi hãng xe» trong văn kiện là một nguyên tắc: trụ sạc Scharge không dành riêng cho xe của một hãng nào. Xe nào có cổng sạc theo chuẩn mà trụ hỗ trợ thì sạc được.
Nguyên tắc đó không có nghĩa là mọi điểm đều có đủ mọi loại đầu nối. Cấu hình trụ và đầu nối ở từng điểm được quyết định sau khi khảo sát, theo loại xe thực tế qua lại tuyến đó, và được ghi trong thoả thuận chi tiết của từng cụm điểm. Người lái xe nên xem thông tin đầu nối của điểm trên ứng dụng trước khi đến.
Niêm yết giá công khai
Vế thứ ba ngắn nhưng chúng tôi coi trọng. Người lái xe phải biết giá trước khi cắm súng, không phải sau khi nhận hoá đơn.
Biểu giá sạc do Tập đoàn SPT ban hành trên Nền tảng Scharge. Bài này không nêu con số, vì giá có thể thay đổi theo thời điểm và theo điểm. Niêm yết công khai nghĩa là giá phải hiện rõ ở nơi người lái xe nhìn thấy trước khi bắt đầu phiên sạc.
An toàn điện và phòng cháy chữa cháy
Vế cuối cùng là điều kiện để được lắp, không phải điểm cộng. Trụ sạc nhanh DC làm việc với điện áp tới 1000 V và dòng tới 250 A mỗi súng. Thông số công bố của dòng trụ sạc nhanh Scharge gồm cấp bảo vệ IP54, đo đếm cấp chính xác 1 và các lớp bảo vệ: quá áp, thấp áp, chống rò điện, chống sét, quá nhiệt, quá dòng, quá sạc, tự ngắt khi đầy và giám sát tiếp địa.
Phần của chúng tôi nằm ở mặt bằng: khoảng cách an toàn, lối thoát, thiết bị chữa cháy, người trực. Trụ đạt chuẩn đặt trên một mặt bằng cẩu thả thì vẫn là một điểm sạc không an toàn.
Câu hỏi thường gặp về chuẩn trụ sạc Scharge
Xe điện của tôi có sạc được ở trụ Scharge không?
Nếu xe có cổng sạc theo chuẩn mà trụ tại điểm đó hỗ trợ thì sạc được, không phân biệt hãng. CCS2 là chuẩn kết nối được nêu trong văn kiện. Các đầu nối khác tuỳ cấu hình từng điểm.
OCPP có liên quan gì tới người lái xe?
Người lái xe không nhìn thấy OCPP. Nhưng nhờ nó, mọi trụ trong mạng lưới hiện đúng trạng thái trên một ứng dụng và tính tiền theo một cách.
Trụ sạc Scharge do ai sản xuất?
Tập đoàn SPT sở hữu thương hiệu Scharge và ban hành chuẩn thiết bị. Nhà cung cấp thiết bị được xem xét riêng cho từng dự án, căn cứ yêu cầu kỹ thuật, hiệu quả đầu tư và điều kiện thương mại.
Tôi muốn đặt trụ sạc Scharge tại mặt bằng của mình thì bắt đầu từ đâu?
Gửi thông tin mặt bằng về hi@cdrestop.com hoặc gọi 0981 107 900. Ba hình thức hợp tác có trong bài ba cách bước vào hạ tầng sạc.
Điều người lái xe nhận được
Chuẩn kỹ thuật nghe khô. Nhưng với một tài xế chạy đường dài, nó là mấy điều rất cụ thể. Rẽ vào điểm dừng chân lúc pin còn mười lăm phần trăm, súng sạc cắm vừa cổng xe. Màn hình hiện giá trước khi bấm bắt đầu. Ứng dụng báo đúng trụ nào đang trống. Và trong lúc xe sạc, người lái có chỗ ăn, chỗ rửa mặt, chỗ ngả lưng.
Bốn vế trong một câu văn kiện tồn tại để buổi dừng chân ấy diễn ra êm như vậy.
Diễn biến buổi lễ có trong bản tin ngày 09/09. Vai trò của từng bên có trong bài mười bên đặt bút.
Xem danh mục trụ sạc và thông số kỹ thuật tại trang sản phẩm Scharge.