📋 Mục lục bài viết
Khi một chủ mặt bằng hỏi chúng tôi: «Tôi có bãi đất ven quốc lộ, đặt vài trụ sạc Scharge được không?», câu trả lời luôn bắt đầu bằng một câu hỏi ngược: nguồn điện ở đó ra sao?
Trụ sạc là phần người lái xe nhìn thấy. Phần quyết định trụ có chạy được hay không thì nằm dưới đất và trong tủ điện. Đợt ký thứ hai của Lễ ký kết ngày 09/09/2026 nói đúng về phần đó.
Văn kiện định nghĩa «trạm sạc» là một tổ hợp
Biên bản ghi nhớ giữa Tập đoàn SPT (Saigon Postel) và XECO, do chúng tôi chứng kiến, có tên đầy đủ là hợp tác đầu tư trụ sạc và hạ tầng hạ thế cho mạng lưới Dự án Scharge. Hai vế đi liền nhau ngay trong tên gọi.
Phần giải thích từ ngữ của văn kiện định nghĩa trạm sạc là tổ hợp gồm trụ sạc, tủ điện, hệ thống đo đếm và hạ tầng điện hạ thế phụ trợ, lắp tại một điểm dừng chân hoặc một vị trí sạc vệ tinh, kết nối với nền tảng ứng dụng Scharge. Phạm vi hạ tầng hạ thế được nêu rõ: tủ điện, cáp, đấu nối và trạm biến áp khi cần.
Nói cách khác, mua trụ mới là một phần việc. Chúng tôi đi qua các phần còn lại.
Lớp 1: nguồn điện và trạm biến áp
Một trụ sạc nhanh DC 160 kW khi chạy hết công suất kéo một lượng điện rất lớn. Nếu tính mỗi hộ gia đình dùng khoảng 3 kW lúc cao điểm, một trụ như vậy tương đương hơn năm mươi hộ cùng bật điện một lúc. Một điểm có vài trụ thì đường dây hạ thế sẵn có của khu vực thường không gánh nổi.
Vì vậy việc đầu tiên khi khảo sát là xem công suất điện sẵn có tại mặt bằng và khoảng cách tới lưới trung thế. Điểm nào thiếu thì phải tính trạm biến áp riêng. Đây là hạng mục tốn thời gian nhất, vì liên quan tới thủ tục đấu nối với ngành điện. Trong Dự án Scharge, Tập đoàn SPT hỗ trợ thủ tục về giấy phép hoạt động điện lực và mua bán điện. Chúng tôi lo pháp lý địa phương của mặt bằng.
Với trạm dừng nghỉ trên đường bộ, quy chuẩn QCVN 43:2024/BGTVT đã đưa trạm biến áp và nguồn dự phòng vào nhóm hạng mục bắt buộc, cùng yêu cầu tối thiểu 10% chỗ đỗ có sạc, thời hạn 01/01/2027. Chúng tôi đã viết về bối cảnh này trong ghi chép khảo sát cao tốc TP.HCM – Đà Lạt.
Lớp 2: tủ điện, cáp và đấu nối
Từ trạm biến áp hoặc điểm đấu nối hạ thế, điện đi qua tủ phân phối rồi theo cáp ngầm tới từng trụ. Tủ điện là nơi đặt thiết bị đóng cắt và bảo vệ: quá dòng, rò điện, chống sét. Trụ sạc Scharge có các lớp bảo vệ riêng bên trong, nhưng bảo vệ ở tủ là lớp chặn đầu tiên cho cả trạm.
Cáp được chọn theo dòng tải và chiều dài tuyến. Trụ đặt càng xa tủ, cáp càng lớn, tổn hao càng nhiều. Đó là lý do bố trí mặt bằng và bố trí điện phải làm cùng lúc. Trong phân vai của Dự án Scharge, chúng tôi chủ trì thiết kế và công trình trên đất, còn yêu cầu kỹ thuật năng lượng đến từ phía DTH Holdings và Coro Energy. Hai bản vẽ phải khớp nhau trước khi đào mét rãnh cáp đầu tiên.
Lớp 3: công tơ riêng và đường bao quản lý
Thoả thuận hợp tác chiến lược Dự án Scharge ghi một nguyên tắc mà chúng tôi cho là quan trọng với mọi chủ mặt bằng: hạ tầng năng lượng tại điểm được thiết kế theo hạng điểm, có đường bao quản lý, điểm đấu nối và công tơ đo đếm riêng.
Hiểu đơn giản: điện của trạm sạc được đo tách khỏi điện của quán ăn, nhà nghỉ hay xưởng bên cạnh. Ai dùng bao nhiêu, ai trả bao nhiêu, đọc trên công tơ là rõ. Bên trong trụ, phần đo đếm cho từng phiên sạc đạt cấp chính xác 1. Hai tầng đo đếm này là nền của việc đối soát minh bạch giữa các bên và của hoá đơn đúng cho người lái xe.
Lớp 4: điện mặt trời và lưu trữ
Ở những điểm có mái và mặt bằng phù hợp, hệ điện mặt trời và hệ thống lưu trữ năng lượng (BESS) được đặt thêm. Trong Dự án Scharge, phần này thuộc Coro Energy, đối tác liên doanh hiện hữu của DTH Holdings, tham gia đầu tư theo phạm vi từng dự án.
Lưu trữ có một vai trò ít người để ý: san đỉnh tải. Khi nhiều xe cùng sạc, pin lưu trữ xả ra hỗ trợ, nhờ vậy công suất phải kéo từ lưới thấp hơn. Theo thoả thuận, hệ điện mặt trời và lưu trữ được kết nối vào nền tảng quản trị năng lượng và vận hành do DTH Holdings phát triển để đo đếm, giám sát và báo cáo. Nền tảng này kết nối với Nền tảng Scharge theo chuẩn dữ liệu do Tập đoàn SPT ban hành.
XECO tham gia ở đâu: nói rõ phạm vi
Chúng tôi muốn nói rõ phạm vi, vì đây là chỗ dễ bị hiểu quá lên.
Theo Biên bản ghi nhớ, XECO cung cấp và đầu tư thiết bị trụ sạc cùng hạ tầng điện hạ thế: thiết bị, lắp đặt, bảo hành và bảo trì kỹ thuật. XECO không vận hành ứng dụng, không quản trị phiên sạc và thanh toán. Các phần đó thuộc Nền tảng Scharge của Tập đoàn SPT.
XECO là một trong các nhà cung cấp thiết bị trạm sạc được xem xét tham gia theo nhu cầu của từng dự án. Việc lựa chọn nhà cung cấp, phạm vi cung cấp và khối lượng thực hiện do DTH Holdings cùng Tập đoàn SPT và các bên xem xét riêng cho từng dự án, căn cứ yêu cầu kỹ thuật, hiệu quả đầu tư và điều kiện thương mại. Biên bản không nêu con số nào về vốn, giá thiết bị hay tỷ lệ chia sẻ.
Mỗi cụm điểm một phương án riêng
Văn kiện ghi nguyên tắc: mỗi cụm điểm có phương án riêng, lập trên cơ sở khảo sát thực địa. Chúng tôi làm đúng như vậy. Trước khi bàn số trụ, đoàn khảo sát xem năm thứ:
- Công suất điện sẵn có và khoảng cách tới lưới trung thế.
- Vị trí đặt tủ điện, tuyến cáp và điểm đấu nối.
- Mái và mặt bằng có đặt được điện mặt trời, lưu trữ hay không.
- Lối xe vào ra, chỗ đỗ chờ và khoảng cách an toàn phòng cháy chữa cháy.
- Lưu lượng và loại xe qua lại trên tuyến.
Bảy yếu tố chọn vị trí đầy đủ có trong bài một điểm sạc tốt trông như thế nào.
Câu hỏi thường gặp khi lắp trụ sạc Scharge
Mặt bằng của tôi chỉ có điện sinh hoạt, có đặt trụ sạc được không?
Trụ sạc thường AC 7–14 kW có thể phù hợp với nguồn điện nhỏ. Trụ sạc nhanh DC thì gần như luôn cần nguồn ba pha đủ lớn, nhiều trường hợp cần trạm biến áp riêng. Khảo sát sẽ trả lời chính xác.
Ai đầu tư phần hạ tầng điện?
Tuỳ hình thức hợp tác của từng cụm điểm. Văn kiện 09/09 nêu các hình thức được xem xét, còn cơ cấu cụ thể nằm trong thoả thuận chi tiết ký sau. Ba hình thức dành cho chủ mặt bằng có trong bài ba cách bước vào hạ tầng sạc.
Có bắt buộc phải lắp điện mặt trời không?
Không. Điện mặt trời và lưu trữ được tính cho những điểm có mái, mặt bằng và bài toán tải phù hợp.
Từ lúc khảo sát tới lúc trụ chạy mất bao lâu?
Phụ thuộc chủ yếu vào nguồn điện. Điểm có sẵn công suất thì nhanh. Điểm phải làm trạm biến áp thì thời gian theo thủ tục đấu nối. Chúng tôi không đưa ra con số chung vì nó sẽ sai với phần lớn trường hợp.
Vì sao chúng tôi kể chuyện dưới mặt đất
Người lái xe không cần biết tủ điện nằm đâu. Họ chỉ cần một điều: cắm súng là có điện đủ mạnh như trụ công bố, kể cả khi các xe khác đang sạc bên cạnh, kể cả lúc mười giờ đêm trời mưa. Điều đó không đến từ cái trụ. Nó đến từ trạm biến áp đủ lớn, sợi cáp đủ tiết diện, cái công tơ đo đúng và bộ lưu trữ xả ra đúng lúc.
Làm phần dưới mặt đất cho tử tế, thì phần trên mặt đất mới giữ được lời hứa với người đi đường.
Chủ mặt bằng muốn được khảo sát, mời gửi thông tin về hi@cdrestop.com hoặc gọi 0981 107 900. Diễn biến buổi lễ có trong bản tin ngày 09/09.
Xem quy trình triển khai trạm sạc tại trang hợp tác của Scharge.